thư chết - Linda Lê

có những tác giả Việt bảo chứng cho sự đọc của tôi, Linda Lê hay Đoàn Minh Phượng, và cả Nguyễn Ngọc Tư khi xưa xưa một chút...


vì thế mà đã không hề ngại ngần khi bắt gặp "Thư chết" trên quầy, một cuốn sách mỏng, trắng toát, với một vết đen kéo dài nằm ngang...


cầm trên tay tự dưng liên tưởng đến "Thư gửi bố" của Kafka, cũng một cuốn mỏng mỏng ấy, đầy những tâm sự, âu lo, khắc khoải, giằng xé...


và mất 2 tiếng đồng hồ để đọc vào ngày chủ nhật nắng giòn giã ngoài sân. Linda Lê có một gương mặt nhiều tâm sự, và có cảm giác rằng nếu không viết ra bà ấy có thể phát điên, dù viết ra rồi bà ấy cũng có thể nguôi ngoai một chút rồi lại lẩn quẫn với câu chữ của mình, nặng nề mãi không thôi...


Nhưng "Thư chết" là một bức thư trôi chảy, ở đó chứa đựng nhiều hoài niệm, tiếc nuối, tâm lý, triết học, lại thấy thấp thoáng Freud, những ý ức và tiềm thức khốn cùng...


nếu đọc cách đây vài năm, hẳn đã đắm chìm trong đó, bởi có những điều chỉ có đứa con gái nhỏ mới có thể hiểu được đã nghĩ gì về người cha, có những sự dằn vặt, những lỗi lầm cần được thứ tha, dù nhỏ bé, dù tự nghĩ ra rồi dằn vặt chính mình.... nhưng sao nay thấy sự cảm thông, như thể mình là người ngoài, nhưng hiểu, thấu hiểu điều đó thật rõ ràng, như thể mình đã từng trãi qua cách đây những 20 năm...


có một điều rất đúng khi Linda đã viết, người chết đã thật sự sống trong tâm thức mỗi người, và người sống lại chết đi những mảnh tâm hồn...


Muốn viết nhiều hơn như thế, nhưng sự êm dịu của tâm hồn cho thấy những cảm nhận rõ ràng, thấu hiểu mà không bi lụy, thương cảm mà không xót xa...


chúng ta đã dằn vặt mình bởi những điều chúng ta tưởng là những lỗi lầm không thể thứ tha, nhưng thật ra người đi thì đi mất, ta chỉ ở lại nguyên đó, ngóng trông và suy diễn, dằn vặt và tiếc nuối, đứng mãi hoài ở một nơi...


và khi đọc, hiểu rõ hơn, muốn làm gì cho ai đó, hãy làm trước khi quá muộn...


và nếu ra đi, đừng để ai đó bận lòng, dù là một điều nhỏ nhoi, điều đó ám ảnh suốt cuộc đời, nhất là những người thương yêu,

chỉ cần thanh thản, dù được hay mất cũng tan đi...

thất tịch,

đêm thất tịch, trăng lưỡi liềm chếch bóng, mây trắng bay bay trong huyền ảo, mấy ngụm trà ngâu nghe gió xôn xao...

dạo này em dễ nóng, mấy chuyện không vừa lòng cứ quẩn quanh...

chúng ta đã nói về điều gì nhỉ? chẳng biết về điều gì nhưng chẳng còn như xưa nữa, có những điều không thể rạch ròi bởi tâm hồn đa cảm và mong manh...

đã không còn những ngày vui, đã bắt đầu những ngày buồn tẻ, những chấn vấn nhau về lý lẽ, những hơn thua, và những chuỗi muộn phiền...

lúc nào đó, em tưởng có thể co ro như con mèo nhỏ, bỏ những cuộc vui về bên lối cũ, ghé chỗ quen để ngắm ánh trăng tàn, ta chỉ nhìn nhau xoa dịu những đau thương, sao cứ dở lại những ưu phiền xưa cũ...

thói thường, không nhớ thương thì không quan tâm, không chi li lo lắng,
nhớ thương rồi cứ phải biết một hai...

nếu thương cả bầu trời thì có gì đâu phải nghĩ, chỉ bên nhau nhìn ngắm ánh trăng tan, chẳng cần nói, chẳng cần nghe, cần nghĩ,

chỉ cùng nhau, là đủ, chỉ cần nhau...

cuối cùng cái ngã - thương - yêu - làm ta đau khổ,

nên đêm thất tịch, không xây cầu ô thước
cho mây tan, trăng lặn võ vàng
anh không đến, nghĩa là anh không nhớ
chờ một năm hay cả bóng ngàn năm...

chết,

tôi bị ám ảnh bởi cái chết từ lâu lắm, bởi có vẽ như tôi có một cuộc đời buồn, ít nhất là trong tâm tưởng...

tôi bắt đầu nghĩ đến nó lúc 15 tuổi, nghĩ rằng, đến lúc nào đó tôi sẽ tự kết thúc đời mình chứ không để đến già và chết, và tôi cố gắng và trãi nghiệm cuộc đời mình, một lúc nào đó đã tự hứa với lòng mình đến 35 tuổi mà chưa lập gia đình, không vướng bận gì, đó hẳn là lúc kết thúc đẹp nhất, bởi sau đó, như người đi xuống dốc bên kia cuộc đời, sống bằng những kỷ niệm và cần trống chỗ cho thế hệ sau...

trong thời khủng hoảng tuổi 33, tôi đã sắp xếp cho mình bằng một hợp đồng bảo hiểm vì điều khoản duy nhất là sẽ được bồi thường sau 24 tháng khi tự hủy, như một phần dành cho mẹ sống cuộc sống nhẹ nhàng tuổi già, di chúc được cập nhật mỗi năm 1 lần cho người tin cậy, xong.

năm 35 tuổi, nhưng một duyên may tôi đến với sách phật giáo và thiền, tôi thay đổi suy nghĩ một chút nhưng vẫn luôn sẵn sàng cho ngày ra đi...

tôi đã sống 35 năm, trong đó mất 21-22 năm học hành, lớn lên, vậy tôi chỉ mới sống được có 15 năm, cuộc sống tuy không sung túc, thành đạt nhưng tôi cảm thấy đủ, mọi cung bậc tình cảm có đủ, những trãi nghiệm tương đối để không hối tiếc, nhưng tại sao tôi không sống một cuộc đời khác, thay vì tự hủy để bắt đầu cuộc sống khác, thì tôi xé nháp quãng đời đã qua và sống cuộc đời khác, tôi sẽ có chừng đó thời gian để sống khác đi, không mất nhiều thời gian để học hành hay lớn lên, mà chỉ cần thực hành, sống khác như những gì mình muốn...

thật không dễ dàng thay đổi, khi những mặc định, định kiến, sức ì, những suy nghĩ cố hữu đeo bám, và cả sức khỏe nữa sẽ không tạo được sức bậc như tuổi thanh xuân...

nhưng tôi sẽ sống những ngày còn lại theo một cách khác, thay đổi và lựa chọn nó, nhưng lúc nào cũng sẵn sàng cho cuộc đi xa,

bởi làm gì có sự chết, chỉ có vắng bóng sự sống mà thôi, chết là một phần sự sống để hoài thai những sản phẩm mới cho những cuộc đổi thay trường kỳ của tự nhiên...

đóng gói cuộc đời mình gọn gẽ, như lúc nào cũng có thể ra đi...

còn 1 việc muốn làm, nhưng làm được hay không cũng không là quan trọng, bởi sẽ có ai đó làm thay mình, giữa những nối kết lạ lùng giữa thế giới mênh mông...

chờ đợi,

đôi khi chờ đợi là một niềm vui, một hy vọng như khi chị bảo khi mua một tờ vé số, để dệt những ước mơ mấy tiếng đồng hồ...

như khi chờ đợt ai đó sẽ về, trong những ngày vui phút chốc,

hay đợi chờ được gặp gỡ, xóa nhòa trăm năm....

nhưng có những nỗi đợi chờ khắc khoải, như đợi ai đó đổi thay, hay có khi đợi nick sáng đèn...

hay đợi mình,

đợi mình hết những hoang mang,

đợi mình hết những xung đột,

đợi mình hết những yếu đuối, muộn phiền, bằng an, giông tố,

đợi mình hết cuộc đời mình,

để tiếc nuối rằng ta chưa sống,

chưa làm, chưa nhớ, chưa quên...

muốn....

muốn nói điều gì đó với anh
mà bóng đêm dày quá,
chỉ mong rằng mọi điều yên ả,
như những ngày qua....

biết mình,

trong sâu thẳm mỗi con người ai cũng "biết" mình nhiều nhất, biết mình yếu điểm nào, mạnh điểm nào, hay điểm nào, dở điểm nào... nhưng một ngày nào đó, vỡ ra, việc này không hợp với mình, việc kia không đúng với mình, ví dụ như nghề nghiệp, cả bản thân mình và bạn bè, đến một thời điểm nào đó thấy mình không hợp với công việc đang làm, thấy mình trở nên chán nản, ù lì và muốn thay đổi, rồi sẽ hoang mang cái gì hợp với mình, mình thích cái gì, mình cần làm gì? mình sẽ sống ra sao... những câu hỏi đó luôn theo suốt hành trình con người, chứ không chỉ là những người trẻ, khi đó, làm sao để biết mình, để lựa chọn cho đúng, để tiếp tục cuộc sống phù hợp và có ý nghĩa?

công thức chung của mọi người thường là đi học xong phổ thông, học đại học rồi ra trường đi làm, rồi lập gia đình, sinh con đẻ cái, rồi làm làm làm.... rồi một ngày nhận ra cuộc sống của mình đơn điệu, công việc của mình không phù hợp, bắt đầu chán nản, băn khoăn...

Ai cũng có những khoảng lặng như vậy trong cuộc đời, lúc đó đừng đòi hỏi phải minh mẫn, phải nhận biết đầy đủ rõ ràng, rồi chạy theo những điều chưa thật sự suy nghĩ kỹ, cũng đừng ảo tưởng về mình, lúc đó, lúc có những khoảng lặng, là lúc cần nghỉ ngơi, là lúc để cho tất cả buồn nản theo gió bay đi, tất cả những bực dọc không còn, khi đó, nhìn lại mình...

Khi đó, đủ tự tin để xét mình, hiểu tính cách của mình, điểm mạnh của mình, khả năng của mình, cả sức ì của mình để nếu sẵn sàng thay đổi, hãy thật sự quyết tâm, nếu chưa đủ lực để thay đổi thì đừng cố mà phải có bước chuẩn bị những điều kiện cần và đủ, rồi mới thay đổi,

bởi đôi khi, tính cách đó, con người đó chỉ phù hợp làm việc đó, đừng nhìn xung quanh và ảo tưởng là mình có thể làm tất cả mọi việc tốt như bất cứ người nào,

khi nào tự biết mình và chấp nhận con người mình, khi đó, có khi sẽ vẫn làm việc đang làm, vẫn sống cuộc sống đang sống nhưng với tâm thế khác, nhẹ nhàng hơn...

hoặc muốn đổi thay thì cứ thay đổi và chấp nhận với lựa chọn của mình, hứng thú và quyết tâm với nó, vẫn cứ sẽ thành công...

...nhưng trăng đêm nay mang nhiều nhung nhớ hơn mấy mùa trăng đã qua...