6/12/15

bất giờ,

bất giờ lớn nhất của cuộc đời mình cách đây 20 năm, khi ấy cỏ vẻ nhận ra rằng cuộc đời là vậy, sẽ chẳng còn việc gì có thể mang lại cho mình những bất ngờ khác, đón nhận mọi thứ xảy ra trong chua xót nhưng như tất yếu, từ đó, cuộc sống dường như chẳng còn bí ẩn và bất ngờ nào.......

nhưng, theo dòng thời gian, những gì diễn ra có vẻ như theo một chuỗi sự kiện của nó, mà ta gọi là duyên, khi ta bỏ bớt đi hết những nỗi âu lo, những nỗi sợ vô hình, mọi thứ như được nhận rõ hơn, những chuỗi sự kiện diễn ra trở nên đơn giản, cần thiết và dễ hiểu, ta chỉ cần nương theo đó mà đi...

vậy mà, ta vẫn cứ gai góc, vẫn âu lo, vẫn ngại ngùng, ta tự làm khó mình, ta không nhận ra điều cốt lõi chân thật nhất là...buông lơi...

gặp gỡ một người trong cuộc đời đúng là duyên phận, chia tay một người cũng là vì hết duyên với nhau, lẽ tự nhiên là thế, sao ta níu kéo...

có những cuộc gặp gỡ, những con người như từ đâu rớt xuống cuộc đời mình, chẳng hiểu vì sao....

16/10/15

thanh âm...

khi nghe nhạc không lời, không bị phân tán bời lời nhạc, cũng không tò mò tìm hiểu đâu là tiếng guita, đâu là piano hay violin... không phân biệt bản sonatna hay symphothy, không biết beethoven hay moza... khi ấy âm thanh chỉ là âm thanh, những cung bậc chạm vào võ não, chạm vào những nơtron thần kinh, và nhắm mắt lại để không phải nhìn thấy, những thanh âm sẽ thật đặc biệt lúc ấy có thể... ta lắng nghe ta... những cung bậc âm thanh làm dịu nhẹ vỗ về hay làm tê cứng một cách cơ học tác động vào não để có được một cảm nhận cơ học về sực tiếp xúc, làm nhẹ đi, và chữa lành những vết xướt đau của những tàn tích chất chứa trong tâm hồn...
cũng giống như nhắm mắt lại nghe những lời kinh trầm bổng, tiếng phạn, đừng để ý đến xung quanh, chỉ có những lớp lớp sóng âm thanh tác động vào não và gột rửa những hạt bụi hoặc làm dịu đi những điều chất chứa...
cũng như chỉ nghe tiếng của muôn loài, tiếng của cánh đồng, không phân biệt đâu là vạc sành, tiếng dế hay ếch nhái, ễnh ương hay tiếng gió... chỉ những thanh âm, những tạp âm lay động và tác động vào những lớp lớp nơ tron để chữa lành mọi thứ...
như tối, tiếng mưa đêm lặng lẽ...
chỉ lắng nghe thôi....

6/10/15

mưa đêm

buồn ngủ rồi nhưng nghe tiếng mưa rả rích ngoài kia làm ta thao thức, nghe Phương Dung hát Trần Thiện Thanh rồi Bạch Yến hát Lam Phương sao cứ như nghe những lời thân phận...

mưa đêm,
những ký ức hay ùa về lúc đó, nhớ mái nhà xưa, cứ nằm đó nghe rả rích như một thời xa vắng lắm, trong những giấc mơ về vẫn thường hay nhớ khu vườn cũ, những bờ mương ao cá...có những ký ức không thể xóa rời...

gặp bạn cũ, những thành tựu và những thất bại, những trãi nghiệm và cay đắng, những thành công và hào nhoáng, thỉnh thoảng nghe tin bạn này bạn kia không khỏe, thỉnh thoảng nghe vài người lớn ra đi...

vẫn biết cuộc đời là những chuyến đi, mà chuyến đi dài nhất không một ai tránh được, sống khỏe, sống vui, an nhiên tự tại là hạnh phúc, là an vui...

ngày ngày trôi, có những điều lướt qua không nghĩ tới, nhưng khi nghĩ tới lại nhoi nhói trong lòng, có những điều không thể khác đi, rồi đổ cho số phận, tùy duyên, ừ, tùy duyên...

mưa rồi, đêm bất an lại đến...

30/9/15

hỏng

thỉnh thoảng thấy đời mình như một sản phẩm hỏng, có lẽ sườn dốc bên kia đã đến vội, mà nghĩ cũng nên vội, để xuống đồi, qua thế giới khác mà bắt đầu lại,

mệt mỏi quá rồi,

mọi thứ không còn như xưa nữa, tệ nhất là cảm nhận được bản thân mình thay đổi, nhiều, và tệ...

càng ngày những niềm vui ngày càng nhỏ hẹp, những nỗi buồn càng mênh mang...

lâu rồi không có những buổi nói chuyện thật sự nói chuyện, để hiểu, để bày tỏ, để giải tỏa, để suy nghĩ, để đổi thay...

không biết nói cùng ai, không biết nói làm sao, không biết làm thế nào...

lúc nào cũng như thế và cuộc đời cứ thế trôi đi, trôi đi...

cứ trôi tiếp đi........


14/9/15

sự cô đơn khốn cùng...

hãy bỏ đi...
hãy buông đi...
hãy bằng lòng...
hãy thôi ước mơ...
hãy thanh thản, tự do và hạnh phúc...

hãy...hãy...hãy...

vâng, là thanh thản, là tự do khi không ai quấy rầy, khi không ai càm ràm, khi không một ai được phép đả động đến những điều thuộc về mình, thuộc về cá nhân, riêng tư và sâu kín...

ta có thể đi thâu đêm, suốt sáng, ta có thể hét lên tự do, ta có thể thả mình vào những đam mê bất tận...

nhưng, ai biết rằng, sau đó, trong đó, chính tại đó, là sự cô đơn khốn cùng.

cô đơn, là một danh từ hay động từ hay tính từ, là một trạng thái, một cảm xúc, một sự lẻ loi, một sự nhàm chán, một ước ao, một mong muốn...mà không đạt được...

nếu thảnh thơi với những bữa trà ngon, ngắm hoa đẹp, nếu ta tự do đi đến nơi mà ta muốn, nhưng ta còn muốn hơn nữa - những khi ấy - người nào đó bên ta. "Người nào đó", chắc chắn là một người mà chỉ có lòng ta biết, ta gắn vào những nỗi nhớ mong, mà thiếu nó ta trở nên trống trãi, nên cù ta có tự do và thanh thản, có nhẹ nhàng và bình yên, lòng ta vẫn không thôi mong muốn, không thôi tiếc nuối, không thôi nhớ nhung, khi ấy ta thấy dường như cả trời đất, cả khung cảnh, cả mọi thứ xung quanh đều vô nghĩa và ta thấy mình bất lực và cô đơn......

liệu gắn chặt mình vui buồn của mình với "người nào đó" có nên chăng?!

may mà chỉ thỉnh thoảng ta mới thấy mình cô đơn khốn cùng, nếu không đời ta chắc thành địa ngục, và biết đâu ta lại tự biến thành nô lệ cho những thứ hoang mang vô lý này!

nhưng nay, và lúc này, mọi thứ vây lấy ta, trong một ngày nắng hiếm hoi giữa mùa mưa bão sài gòn...

10/9/15

đọc và hiểu

nhớ ngày xưa, ba có nói rang "Tây Du ký" là một câu chuyện rất hay và phù hợp với mọi lứa tuổi, nhưng tùy từng nhận thức của mọi người mà suy nghĩ khác nhau


ví dụ trẻ con chỉ thấy những cuộc phiêu lưu vui vui của những nhân vật buồn cười, cổ tích, và lấy đó làm yêu thích, hoặc chỉ thấy người hiền kẻ ác như những câu chuyện cổ tích ngày xưa...


còn người lớn sẽ thấy cả một xã hội thu nhỏ ở đó, cả hỷ nộ, ái ố, quan quyền, tham nhũng....


nhà triết học thấy những lớp nhân vật đại diện cho một điều khác nhau...


tôn giáo (Phật Giáo) lý giải cũng khác...


nên, tùy theo trình độ, nhận thức, quan niệm, khả năng tiếp nhận một người mà có những suy nghĩ rất khác nhau...


không biết nên vui hay buồn bởi sự đọc của mình không có hệ thống, không có xu hướng và lười nghiên cứu, nên khi đọc các tác phẩm mình hay có cách hiểu ngộ nghĩnh của người không nắm được căn bản và hệ thống thông thường...


ví dụ đọc Krishnamutri mình chỉ mới đọc được 1/2 cuốn Nhật ký cuối cùng, nhưng có vẻ rằng đó là cuốn cuối cùng nên mọi tư tưởng của ông đều thể hiện ở đó, thật đặc biệt và lý thú, cũng có thể vì ông đề cao sự tự nhiên và hòa hợp với thiên nhiên, gần với Lão giáo, Trang Chu, hay tư tưởng cốt lõi của Phật giáo...


triết học Phương Tây đối với mình thật xa lạ và bập bõm, không hiểu nhiều khái niệm và cách thức suy luận, lấy tư tưởng Phương đông để nhìn về Phương Tây quả là không dễ...


nhớ có lần anh ngạc nhiên khi mình viết về "The Reader",


và ngay cả chính mình cũng ngạc nhiên khi mình hiểu về "The Stranger" của Camus trước khi đọc những bản review và cảm nhận của người khác...


nhưng có lẽ đọc một tác phẩm trước khi đọc review có cái thú vị của nó, bởi mình không bị đóng khung trí tưởng tượng vào một nhận định khác, dù nhận thức của mình có ngây ngô, ngộ nghĩnh với những tác phẩm được coi là kinh điển, mình cũng lấy làm thú vị và học hỏi được nhiều điều...

2/9/15

người xa lạ - Albert Camus

lại một tập sách mỏng khác, cũng bắt đầu bằng cái chết...


Camus hẳn là một nhà triết học nổi tiếng, và những tác phẩm được mọi người nói về, tán tụng, đọc những cuốn như vậy bị một áp lực rất buồn cười, đó là tìm kiếm cái gì đó cao siêu ngoài ngôn ngữ, cho nên đọc mãi, đọc mãi đến tận cuối để tìm, xong rồi không biết mình hiểu có đúng không? sao thấy nó giản đơn, nó không quá hay để tụng ca, hay vì mình dốt không hiểu hết ý nghĩa, hay thời đó, được như thế đã đáng ca tụng, hay triết học là như thế...


nhưng không phải là một tác phẩm không hay, hoặc có thể do mình kỳ vọng là nó hay hơn như thế, nó lạ hơn như thế...


mà nó cũng hay, cũng lạ, cùng đáng để suy ngẫm đó chứ, thật là mâu thuẫn mà...


...mở đầu bằng cái chết của người mẹ, qua giọng kể của người con nhưng như một kẻ bàng quang, một người ngoài cuộc, một kẻ xa lạ, không xúc cảm, hoặc có nhưng mà biết thuận theo quy luật tự nhiên, đọc đến đây thì nghĩ đến thiền, hay phật giáo, khuyên người ta sống thuận theo tự nhiên, việc một người con thấy cái chết của người mẹ là bình thường, tự nhiên, không quá buồn khổ như những người bình thường khác nó trở thành bất thường (nhưng dường như đó chính là lời khuyên của các cao nhân, hay để người chết yên nghĩ và ra đi thảnh thơi, đừng khóc than và níu kéo...)...


có lẽ đó là việc đáng kể nhất, nhưng đó cũng chính là nguyên nhân chống lại người con sau này, một người không xúc cảm, vô vị, nghĩ về bản thân và để sự việc trôi đi như nó là, lại gây nên một hậu quả nghiêm trọng, phần sau mang một ý nghĩa khác, như một điều phi lý trong chuỗi những sự kiện có lý, giống như tam đoạn luận "khát nước, uống nước, đã khát", suy ra "khát nước thì đã khát"...có gì đó không ổn ở đoạn này, và nó trở nên không ổn về sau...


nhưng sau đó lại là một thực tại khác, người ta không chấp nhận một người quá khác biệt, một người không theo quy luật, đạo đức thông thường, không theo số đông thường hằng, người ta bảo vệ cho cái gì có khi người ta cũng chẳng biết, nhưng có niềm tin hẳn đã là may mắn...


đọc xong, chẳng thấy đâu là triết lý, nhưng lại liên tưởng đến rất nhiều thứ xung quanh, cả tôn giáo, cuộc sống, đạo đức, và niềm tin...


rõ ràng chẳng có gì đúng hay sai trên cuộc đời này, mà nó còn tùy thuộc rất nhiều vào mọi thứ xung quanh...


và dường như ta cũng chính là người xa lạ với ta, với cuộc đời xa lạ này...

31/8/15

thư chết - Linda Lê

có những tác giả Việt bảo chứng cho sự đọc của tôi, Linda Lê hay Đoàn Minh Phượng, và cả Nguyễn Ngọc Tư khi xưa xưa một chút...


vì thế mà đã không hề ngại ngần khi bắt gặp "Thư chết" trên quầy, một cuốn sách mỏng, trắng toát, với một vết đen kéo dài nằm ngang...


cầm trên tay tự dưng liên tưởng đến "Thư gửi bố" của Kafka, cũng một cuốn mỏng mỏng ấy, đầy những tâm sự, âu lo, khắc khoải, giằng xé...


và mất 2 tiếng đồng hồ để đọc vào ngày chủ nhật nắng giòn giã ngoài sân. Linda Lê có một gương mặt nhiều tâm sự, và có cảm giác rằng nếu không viết ra bà ấy có thể phát điên, dù viết ra rồi bà ấy cũng có thể nguôi ngoai một chút rồi lại lẩn quẫn với câu chữ của mình, nặng nề mãi không thôi...


Nhưng "Thư chết" là một bức thư trôi chảy, ở đó chứa đựng nhiều hoài niệm, tiếc nuối, tâm lý, triết học, lại thấy thấp thoáng Freud, những ý ức và tiềm thức khốn cùng...


nếu đọc cách đây vài năm, hẳn đã đắm chìm trong đó, bởi có những điều chỉ có đứa con gái nhỏ mới có thể hiểu được đã nghĩ gì về người cha, có những sự dằn vặt, những lỗi lầm cần được thứ tha, dù nhỏ bé, dù tự nghĩ ra rồi dằn vặt chính mình.... nhưng sao nay thấy sự cảm thông, như thể mình là người ngoài, nhưng hiểu, thấu hiểu điều đó thật rõ ràng, như thể mình đã từng trãi qua cách đây những 20 năm...


có một điều rất đúng khi Linda đã viết, người chết đã thật sự sống trong tâm thức mỗi người, và người sống lại chết đi những mảnh tâm hồn...


Muốn viết nhiều hơn như thế, nhưng sự êm dịu của tâm hồn cho thấy những cảm nhận rõ ràng, thấu hiểu mà không bi lụy, thương cảm mà không xót xa...


chúng ta đã dằn vặt mình bởi những điều chúng ta tưởng là những lỗi lầm không thể thứ tha, nhưng thật ra người đi thì đi mất, ta chỉ ở lại nguyên đó, ngóng trông và suy diễn, dằn vặt và tiếc nuối, đứng mãi hoài ở một nơi...


và khi đọc, hiểu rõ hơn, muốn làm gì cho ai đó, hãy làm trước khi quá muộn...


và nếu ra đi, đừng để ai đó bận lòng, dù là một điều nhỏ nhoi, điều đó ám ảnh suốt cuộc đời, nhất là những người thương yêu,

chỉ cần thanh thản, dù được hay mất cũng tan đi...

20/8/15

thất tịch,

đêm thất tịch, trăng lưỡi liềm chếch bóng, mây trắng bay bay trong huyền ảo, mấy ngụm trà ngâu nghe gió xôn xao...

dạo này em dễ nóng, mấy chuyện không vừa lòng cứ quẩn quanh...

chúng ta đã nói về điều gì nhỉ? chẳng biết về điều gì nhưng chẳng còn như xưa nữa, có những điều không thể rạch ròi bởi tâm hồn đa cảm và mong manh...

đã không còn những ngày vui, đã bắt đầu những ngày buồn tẻ, những chấn vấn nhau về lý lẽ, những hơn thua, và những chuỗi muộn phiền...

lúc nào đó, em tưởng có thể co ro như con mèo nhỏ, bỏ những cuộc vui về bên lối cũ, ghé chỗ quen để ngắm ánh trăng tàn, ta chỉ nhìn nhau xoa dịu những đau thương, sao cứ dở lại những ưu phiền xưa cũ...

thói thường, không nhớ thương thì không quan tâm, không chi li lo lắng,
nhớ thương rồi cứ phải biết một hai...

nếu thương cả bầu trời thì có gì đâu phải nghĩ, chỉ bên nhau nhìn ngắm ánh trăng tan, chẳng cần nói, chẳng cần nghe, cần nghĩ,

chỉ cùng nhau, là đủ, chỉ cần nhau...

cuối cùng cái ngã - thương - yêu - làm ta đau khổ,

nên đêm thất tịch, không xây cầu ô thước
cho mây tan, trăng lặn võ vàng
anh không đến, nghĩa là anh không nhớ
chờ một năm hay cả bóng ngàn năm...

17/8/15

chết,

tôi bị ám ảnh bởi cái chết từ lâu lắm, bởi có vẽ như tôi có một cuộc đời buồn, ít nhất là trong tâm tưởng...

tôi bắt đầu nghĩ đến nó lúc 15 tuổi, nghĩ rằng, đến lúc nào đó tôi sẽ tự kết thúc đời mình chứ không để đến già và chết, và tôi cố gắng và trãi nghiệm cuộc đời mình, một lúc nào đó đã tự hứa với lòng mình đến 35 tuổi mà chưa lập gia đình, không vướng bận gì, đó hẳn là lúc kết thúc đẹp nhất, bởi sau đó, như người đi xuống dốc bên kia cuộc đời, sống bằng những kỷ niệm và cần trống chỗ cho thế hệ sau...

trong thời khủng hoảng tuổi 33, tôi đã sắp xếp cho mình bằng một hợp đồng bảo hiểm vì điều khoản duy nhất là sẽ được bồi thường sau 24 tháng khi tự hủy, như một phần dành cho mẹ sống cuộc sống nhẹ nhàng tuổi già, di chúc được cập nhật mỗi năm 1 lần cho người tin cậy, xong.

năm 35 tuổi, nhưng một duyên may tôi đến với sách phật giáo và thiền, tôi thay đổi suy nghĩ một chút nhưng vẫn luôn sẵn sàng cho ngày ra đi...

tôi đã sống 35 năm, trong đó mất 21-22 năm học hành, lớn lên, vậy tôi chỉ mới sống được có 15 năm, cuộc sống tuy không sung túc, thành đạt nhưng tôi cảm thấy đủ, mọi cung bậc tình cảm có đủ, những trãi nghiệm tương đối để không hối tiếc, nhưng tại sao tôi không sống một cuộc đời khác, thay vì tự hủy để bắt đầu cuộc sống khác, thì tôi xé nháp quãng đời đã qua và sống cuộc đời khác, tôi sẽ có chừng đó thời gian để sống khác đi, không mất nhiều thời gian để học hành hay lớn lên, mà chỉ cần thực hành, sống khác như những gì mình muốn...

thật không dễ dàng thay đổi, khi những mặc định, định kiến, sức ì, những suy nghĩ cố hữu đeo bám, và cả sức khỏe nữa sẽ không tạo được sức bậc như tuổi thanh xuân...

nhưng tôi sẽ sống những ngày còn lại theo một cách khác, thay đổi và lựa chọn nó, nhưng lúc nào cũng sẵn sàng cho cuộc đi xa,

bởi làm gì có sự chết, chỉ có vắng bóng sự sống mà thôi, chết là một phần sự sống để hoài thai những sản phẩm mới cho những cuộc đổi thay trường kỳ của tự nhiên...

đóng gói cuộc đời mình gọn gẽ, như lúc nào cũng có thể ra đi...

còn 1 việc muốn làm, nhưng làm được hay không cũng không là quan trọng, bởi sẽ có ai đó làm thay mình, giữa những nối kết lạ lùng giữa thế giới mênh mông...

chờ đợi,

đôi khi chờ đợi là một niềm vui, một hy vọng như khi chị bảo khi mua một tờ vé số, để dệt những ước mơ mấy tiếng đồng hồ...

như khi chờ đợt ai đó sẽ về, trong những ngày vui phút chốc,

hay đợi chờ được gặp gỡ, xóa nhòa trăm năm....

nhưng có những nỗi đợi chờ khắc khoải, như đợi ai đó đổi thay, hay có khi đợi nick sáng đèn...

hay đợi mình,

đợi mình hết những hoang mang,

đợi mình hết những xung đột,

đợi mình hết những yếu đuối, muộn phiền, bằng an, giông tố,

đợi mình hết cuộc đời mình,

để tiếc nuối rằng ta chưa sống,

chưa làm, chưa nhớ, chưa quên...

15/8/15

muốn....

muốn nói điều gì đó với anh
mà bóng đêm dày quá,
chỉ mong rằng mọi điều yên ả,
như những ngày qua....

biết mình,

trong sâu thẳm mỗi con người ai cũng "biết" mình nhiều nhất, biết mình yếu điểm nào, mạnh điểm nào, hay điểm nào, dở điểm nào... nhưng một ngày nào đó, vỡ ra, việc này không hợp với mình, việc kia không đúng với mình, ví dụ như nghề nghiệp, cả bản thân mình và bạn bè, đến một thời điểm nào đó thấy mình không hợp với công việc đang làm, thấy mình trở nên chán nản, ù lì và muốn thay đổi, rồi sẽ hoang mang cái gì hợp với mình, mình thích cái gì, mình cần làm gì? mình sẽ sống ra sao... những câu hỏi đó luôn theo suốt hành trình con người, chứ không chỉ là những người trẻ, khi đó, làm sao để biết mình, để lựa chọn cho đúng, để tiếp tục cuộc sống phù hợp và có ý nghĩa?

công thức chung của mọi người thường là đi học xong phổ thông, học đại học rồi ra trường đi làm, rồi lập gia đình, sinh con đẻ cái, rồi làm làm làm.... rồi một ngày nhận ra cuộc sống của mình đơn điệu, công việc của mình không phù hợp, bắt đầu chán nản, băn khoăn...

Ai cũng có những khoảng lặng như vậy trong cuộc đời, lúc đó đừng đòi hỏi phải minh mẫn, phải nhận biết đầy đủ rõ ràng, rồi chạy theo những điều chưa thật sự suy nghĩ kỹ, cũng đừng ảo tưởng về mình, lúc đó, lúc có những khoảng lặng, là lúc cần nghỉ ngơi, là lúc để cho tất cả buồn nản theo gió bay đi, tất cả những bực dọc không còn, khi đó, nhìn lại mình...

Khi đó, đủ tự tin để xét mình, hiểu tính cách của mình, điểm mạnh của mình, khả năng của mình, cả sức ì của mình để nếu sẵn sàng thay đổi, hãy thật sự quyết tâm, nếu chưa đủ lực để thay đổi thì đừng cố mà phải có bước chuẩn bị những điều kiện cần và đủ, rồi mới thay đổi,

bởi đôi khi, tính cách đó, con người đó chỉ phù hợp làm việc đó, đừng nhìn xung quanh và ảo tưởng là mình có thể làm tất cả mọi việc tốt như bất cứ người nào,

khi nào tự biết mình và chấp nhận con người mình, khi đó, có khi sẽ vẫn làm việc đang làm, vẫn sống cuộc sống đang sống nhưng với tâm thế khác, nhẹ nhàng hơn...

hoặc muốn đổi thay thì cứ thay đổi và chấp nhận với lựa chọn của mình, hứng thú và quyết tâm với nó, vẫn cứ sẽ thành công...

27/7/15

gió heo may khiến ta lại nhớ nhà...


chẳng cần...

chỉ cần mây trắng trời xanh,
chẳng cần em, chẳng cần anh, chẳng cần...

23/7/15

uống trà,

mình uống trà được từ hồi nhỏ xíu, bởi chắc ở nhà bao giờ cũng có bình trà, sáng trưa chiều tối, trong cái vỏ bình bằng trái dừa khoét bên trong,

hồi đó chỉ biết uống trà, nào biết dở ngon...

lớn lên đi cafe nhiều, những quán cafe nhạc sinh viên cách đây gần 20 năm luôn có bình trà nóng, và rồi kêu một món nước uống của người ta gần chục bình trà, chiều mưa mưa nghe Tuấn Ngọc mơ màng chuyện viễn vông...

rồi thích tự pha trà, tự uống, nghe được mùi vị, thích hay không thích, dễ chịu hay không dễ chịu, ngon hay không ngon, rồi có phân biệt, thích ưa hay thèm...

con người ta như vậy, phú quý sinh lễ nghĩa, hay rãnh rỗi sinh nông nổi là vậy...

trời mưa, có một ly trà nóng thì không gì tuyệt bằng, hoặc sáng mùa đông với bình trà ấm, nhìn khói bốc lên nghi ngút, thấy ấm áp...

và những đêm mưa có thể độc ẩm một mình...

người ta càng lớn, càng phải tự biết chơi với mình,

người chọn cuộc sống đơn độc càng phải biết tự chơi với mình,

với sách vở, với âm nhạc, với những phút giây đơn lẻ và ấm êm hạnh phúc,

có khi nằm mình trong căn phòng xem một bộ phim hay,

có khi tự nấu một bữa ăn nhẹ, có rau xanh, có đồ tươi, cơm trắng, dọn lên những chiếc đĩa sứ đẹp đẽ, trên cái bàn sạch tinh tươm và ngồi ăn một mình chậm rãi,

có khi mắc võng đọc một cuốn sách hay quên trời đất,

hay có khi trong đêm mưa, pha một bình trà ngon, độc ẩm một mình, những cành lá đón những hạt mưa như reo mừng, như hờn tủi, như đã đợi chờ,

và những hạt mưa, không biết từ đâu rơi xuống, cái màu xám xịt của trời, và tiếng mưa là một thứ âm thanh lay động nhất, ầm ào hay nhẹ nhàng, có khi hay hơn mọi thứ âm nhạc trên đời này...

nhưng trà ngon khi có bạn hiền, trà ngâu khi mưa lạnh, trà nhài khi thu sang và trà đậm thái nguyên khi đông tới...hay mùa xuân uống một tách trà ô long nghe vị ngọt thanh nhẹ nhàng sau đó...

nếu lạnh hãy cho một ít quế, ít thôi, đễ giữ mùi trà, quế làm ấm người, giải cảm,

uống trà khi nghe một bản hòa tấu hay uống trà khi chuyện trò, thanh tao, nhất là khi nói về sách, những câu chuyện được sẽ chia, hòa quyện...

mùa ngâu, hãy châm một ấm trà nhìn mưa rơi rụng và ngắm phố xa xa...

từ Ngọc Tân tới... Ngọc Anh...

Nhiều năm trước (dạo này hay nhớ về nhiều năm trước), ít khi nghe nhạc của người miền Bắc, bởi nhiều khi không nghe rõ tiếng, thậm chí cách hát thính phòng cũng không hiểu được, nên cứ nghe radio hát những bài hát ca ngơi cách mạng...là chuyển đài khác, có lẽ người Nam nghe giọng hát Bắc hát thính phòng giống như người Bắc nghe cải lương vậy...

Nhưng sau đó ít lâu nghe được Quang Lý, Ngọc Tân, nổi lên bài Thuyền và Biển Quang Lý hát, bạn mê tít, nhất là khi bạn viết về Xuân Quỳnh, mình không thích mấy, mình mê Ngọc Tân,

nếu có giọng nam nào ở Việt Nam (không tính hải ngoại) mà yêu thích nhất chắc đó là Ngọc Tân, đã có một thời như thế, không hiểu sao thích Chiều trên bến cảng, đàn hải âu tung cánh bay thật xa.... sau mỗi chuyến đi xa ta thấy yêu quê mình, tất cả... hình ảnh người đàn ông đi xa trên bến cảng thật xúc động và phóng khoáng...

rồi Khoảnh Khắc, Anh sẽ đến.... anh sẽ đến thấm những giọt tâm hồn trên đôi mắt của em...sao có thể tinh tế đến vậy, sao có thể dịu dàng đến vậy...

giọng Ngọc Tân trầm và nam tính, nét mặt cũng ít khắc khổ hơn Quang Lý nhưng vẫn có cái gì đó nghèn nghẹn, không thanh thoát mà thương thương...

từ đó mới biết đến Phú Quang,

và có lẽ là nhạc sĩ mình nghe được nhiều bài nhất,

và chắc Ngọc Anh là người hát Phú Quang hay nhất, tha thiết và tự sự, lãng mạn mà gần gũi, chân thực, lặng sâu...

và hơn hết, những cảm xúc phụ nữ hết sức phụ nữ, những khắc khoải, những thổn thức nghe nhức nhối, hoang mang và bâng khuâng... nhưng thấy mình trong đó, như thấy những khoảnh khắc của một thời... của những ngày trẻ trung, của những ngày khắc khoải, của những ngày nhớ nhung...

từ Gửi một tình yêu, đến Đêm buồn, Lời rêu, Chiều hoang, Chuyện bình thường hay Catinate cafe sáng, rồi Khúc mùa thu lay động, vẫn biết ta giờ không trẻ nữa.... mênh mông quá khoảng trống này ai lấp, khi âm thanh cũng bất lực như lời....một lúc nào đó, ta có những khoảnh khắc không thể nào diễn tả được... và chắc người nào ông nào cũng có thể ám ảnh bởi hình ảnh người đàn bà giấu đêm vào trong tóc...

nhiều đêm, nghe Ngọc Anh hát để nghe Nỗi nhớ lãng đãng trong đêm, tràn ngập nỗi nhớ dâng đầy trong em...

...mà không thể, ra ngoài nỗi nhớ đâu anh...

19/7/15

chỉ là...

viết như điên,
và vì điên nên viết,
vẫn chưa trôi hết,
mấy nỗi niềm...

chỉ là muốn tựa bờ vai ai trên thảm cỏ ở một nơi rất xa...mà không thể nào còn được nữa, không phải vì những khoảng cách hữu hình, mà đã xa lắc lơ...

chỉ là muốn cùng ai đó rong ruổi mãi, đi mãi, đi mãi, đừng ở nơi đang hiện hữu, đừng thức dậy với những buổi sáng chán chường như nhau...

chỉ là muốn cùng ai đó biến mất khỏi nơi này, mãi mãi...

mà có được đâu,

Bến Tre,

Bến Tre xưa là tỉnh Kiến Hòa có Thị Xã Trúc Giang, gói gọn trong 3 cù lao, Cù lao Minh, cù lao Bảo và Cù lao An Hóa, nên mênh mông là nước, nước mặn, nước ngọt, tôm cá, nhà vườn, đủ cả,

Cù lao An Hóa chỉ có mỗi huyện Bình Đại, có 1 trong 9 chín cửa Cửu Long Giang, cửa Đại (bây giờ đã lắp), huyện nghèo nhất xứ,

Cù lao Bảo cũng nước mặn, nhưng khá hơn có Ba Tri, Thạnh Phú,

Cù lao Minh dọc sông Hàm Luông, nước ngọt, nhà vườn mênh mông, nên con gái ở đây đều đẹp, da trắng tóc dài, vì suốt ngày ở vườn, đặc biệt là vườn dừa, mát rượi,

quê nội có ông già Ba Tri nổi tiếng khó tánh (vậy mà bà già Bình Đại lấy ông già Ba Tri còn khó hơn ổng, bữa nào rảnh kể chuyện tình người lớn nghe chơi), quê ngoại có Bình Đại mênh mông biển nhưng nghèo xác xơ, xứ gì mà cả nước ngọt cũng không đủ uống, hứng nước mưa cả mùa cũng không đủ dùng cho mùa nắng...

nhưng khi lớn lên, mình lại có nhiều kỷ niệm với cái đất Châu Thành, từ ngã ba Tân Thành đi hướng Tiên Thủy, qua 7 cây cầu ván là tới Thành Triệu, ngay cầu Thành Triệu đi vô chút xíu là nhà chị Phượng, cái nhà xưa lắc, chắc chắn như biểu hiện của một thời sung túc nay sắp tàn phai, người chẳng biết mình là ai mà thương mình như em út, bây giờ chắc chị đang ở xứ Canada lạnh lùng nào đó, chẳng biết có nhớ em không...

rồi những ngày tháng 3, tháng 4 rong ruổi nào đó, cứ chạy miết xuống Tiên Thủy, ngang qua chợ rồi qua chân cầu cây nhỏ, rong ruổi trên đường mà như trong vườn nhà, mát rượi, dọc 2 bên đường là những đám dừa, đám chuối...chạy tuốt ra tới bến phà nhỏ xíu đi qua phía bên kia sông, trời nước bao la và mâng trắng giăng giăng khắp, hai bên bờ là những vườn cây xanh, dòng sông đậm màu phù sa, con phà đơn lẻ, vài người dân địa phương qua lại...

rồi bên kia sông chạy dài xuống Cái mơn, Chợ Lách, xứ của trái cây, hoa kiểng và những người dân hiền hòa thân thiện, nhớ đâu có lần không hiểu vì sao lọt vào vườn cây cacao nhiều vô kể,

rồi lại có lần mắc võng đung đưa trong vườn dâu nhà người ta không quen biết, con được mời uống nước chuyện trò...

miền Tây không có điểm để vui chơi nhộn nhịp, không có những cảnh đẹp hùng vĩ nguy nga, nhưng tất cả trên những chuyến rong ruổi sẽ lụm lặt biết bao nhiêu thứ cỏn con và khi về lòng đầy ắp, của những con người hồn hậu, những mây trắng trời xanh, những hạnh phúc đơn lẻ trên những mảnh vườn xanh ngát, và một quán cóc ven đường như một khách lạ, bâng quơ...

chủ nhật trời mưa...

sáng chưa kịp hửng nắng, trời ui ui, trời này hẹn bạn cafe thì tám không biết bao nhiêu là chuyện, nhưng đành về sớm, giữa cơn mưa giông,

mà có khi, có điều gì đó nằng nặng trong lòng dường như thiên nhiên cũng hiểu, trời đang yên lành bỗng nổi cơn giông, bụi bay mù mịt, xe lao đảo phải dừng lại, vài hạt bụi vào mắt, nước mắt rơi...cơn giông ngớt, mưa ào kéo theo, gió mạnh, thổi, giật tung, ầm ào...

loay hoay, xoay sở, cố vượt thoát khỏi những làn nước quất vào mặt rát buốt, cuối cùng về đến nhà, thay được bộ đồ ấm, chợt thấy nhẹ tênh, cái gì nằng nặng trong lòng biến mất, những thứ rưng rưng không còn, như được gột rửa, như được thổi bay, tự bao giờ...

ngoài khung cửa mưa tuông trắng xóa, trời chỉ một màu xám ngoét, trời này chỉ có thể pha bình trà ấm, cho vài mảnh quế, nhìn hơi nóng tỏa ra, uống chầm chậm, cho hơi nóng lan xuống cổ họng, xuống bụng, ấm áp...

và nghe Phương Dung - nhạn trắng...

sao cứ phải Phương Dung, chắc chỉ có giọng cao ngất ấy mới có thể làm cho mình ấm lòng, Phương Dung hát Trần Thiện Thanh thì thôi rồi, cả trời mưa gió cũng trở nên thanh tao...

trời này, nghe Khánh Ly. Lệ Thu chỉ 2 bài là cái đầu khó chịu rưng rức, chỉ muốn díp mắt lại...

nhạc xưa, nhạc vàng hay nhạc sến, nghe miên man từ lâu lắm, từ nhỏ xíu, nhưng nhớ nhất là vài ngày ở Vũng Tàu, sáng sớm cafe cóc bên bờ biển, trong veo, vắng lặng, ngồi nhìn ly cafe nhỏ giọt, nghe nhạc sến, thấy như cả trời đất này chỉ mình mình thư thả và cũng chẳng muốn làm gì ngày hôm đó, chỉ muốn lang thang...

có quán cơm tấm nhỏ xíu gần gần đâu chợ Tân Định, sáng sáng hay mở nhạc sến, một người đàn ông trung niên, áo bỏ vào quần lịch sự có mái tóc bồng, thường hay ngồi một góc nhâm nhi ly cafe đá, trầm tư nghe nhạc, 2 cái loa cũng không lớn lắm, ngoài đường không nghe thấy, nhưng dừng lại dùng bữa sáng uống tách cafe có thể nghe trọn 1 bài, và bữa sáng vội vàng cũng trở nên nhàn hạ...

tách trà nóng, ngắm mưa rơi, nghe nhạc và đọc sách, ngày thong thả trôi....

18/7/15

Dambri,

nhiều năm trước, mình ghé Tu viện Bát Nhã vào 2 ngày cuối tuần, cũng vào mùa mưa, sáng sớm lành lạnh đồi trà, mở tầm mắt ra ngút ngàn màu xanh, những ngôi nhà nhỏ ven sườn đồi và dòng suối róc rách, phong cảnh yên bình, dễ chịu...

không ngờ, chỉ vài cây số nữa là 1 cái thác đẹp vô cùng, Dambri,

đường vào vắng tanh, chỉ có màu xanh ngút ngàn của những đồi trà nối tiếp nhau hàng hàng lớp lớp, những cây dã quỳ ven đường cũng màu xanh khoe sắc, chỉ có những đám cỏ xuyến chi cánh trắng nhụy vàng như những con bướm ven đường đong đưa trước gió, không thấy bóng người, chỉ lác đác mấy bầy bò và vài em học sinh đạp xe đùa giỡn, trời chuyển mưa nên mây nằng nặng đọng trên những ngọn núi xa xa, như thể chỉ có mình ta với ta giữa ngút ngàn trời đất,

người chỉ đường cũng lạ, hiện ra đâu lửng thửng giữa núi đồi, một mình trong mưa lâm thâm, không phải đi hết con đường này, mà đi hết vạch sơn trắng vẽ trên đường là đến, mới hiểu có những con đường làng không có vạch, cứ thế mà đi...

Từ ngoài xa đã nghe tiếng ầm ào của thác, đã thấy hơi nước cuộn lên như làn sương trắng, khu du lịch được bàn tay con người tác động, khai thác nhưng tuyệt vời ở chỗ vẫn giữ nguyên được nét thiên nhiên, hùng vĩ và hoang sơ...

thác chính mùa này nhiều nước nhưng đục, đổ ào ào xuống phía dưới cao như một cái nhà 2 tầng, dòng nước mạnh mẽ rơi xuống bốc lên những đám sương bay xa...

và nếu trời hửng nắng sẽ có cầu vồng, cầu vồng và cầu vồng....

có thể quan sát bằng thang máy đi hết chiều dài của thác, thấy mình trôi xuống theo dòng, hùng vĩ và an toàn, bên dưới những cây cầu bắc qua bị màn sương mờ che khuất, mờ mờ ảo ảo như truyện liêu trai, có một đường dốc xuống thấp hơn...

hoặc đi hướng khác, máng trượt như Datanla Đà Lạt, tạo 1 cảm giác thích thú, xuống phía dưới, là một dòng thác nhỏ hơn nhìn có tới 4 tầng đổ từ trên cao xuống, dưới chân thác những dòng suối nhỏ có thể dầm chân vào nước mát lạnh...

xung quanh bố trí những câu cầu treo thích hợp để có thể chụp ảnh, ngắm nhìn và giữ nguyên được vẻ nguyên sơ...

góc bên kia là sân chơi cho những trò chơi tập thể,

góc ấn tượng nữa đó là mặt hồ xanh trong như soi bóng đồi trà bên trên xuống, rừng thông cũng soi mình, nước xanh lạ kỳ, thấy đáy, có câu cây bắc ngang cũng màu xanh nốt,

có thể đạp vịt trên hồ, có thể đạp xe quanh bờ hồ thư thả, có thể đọc sách trên những chiếc ghế thân thiện với thiên nhiên, có thể ngồi yên nghe thác đổ...

hoặc cũng có thể nghỉ lại với những khu nhà tiện nghi êm đềm dưới rừng thông...

đặc biệt rất sạch sẽ,

trước nay thích uống trà Ô long Tâm Châu, nay thêm một ấn tượng đẹp cho khu này bởi Tâm Châu khai thác,

ước ai cũng đối với thiên như vậy, gần gũi mà vẫn có thể xinh tươi...

và khi tro bụi,

khi đọc Và khi tro bụi, ta thấy dường như cuộc đời mình là một chuyến đi, đi mãi, đi mãi...nó ám ảnh mãi, khôn nguôi,

rồi đọc An Ni Bảo Bối, dường như là Hoa Bên Bờ hay Đảo Tường Vi gì đó, vài ngày trước 1 chuyến đi Đà Lạt cùng Ms. Thỏ, Ms. Lê hôm ấy 3 đứa cũng chẳng hiểu vì sao mà đi, leo lên chuyến xe khuya và ước mình đi mãi... hẳn chúng ta đang tìm con đường cho mình, rồi mê mãi...

chênh chếch bóng trăng trên đèo Bảo Lộc lúc 3-4 h sáng, nhìn quanh đèo dốc quanh co đường rừng, mọi thứ nhàn nhạt, liêu trai...


lúc ấy, ước mình cứ chập chờn giấc ngủ, lắc lư trên xe mãi, ghé một trạm dừng ven đường, ngái ngủ, rồi lại đi, lắc lư trên đường, quấn 1 cái mền mỏng, nghe nhạc, rồi đi, đừng bao giờ dừng lại, đừng bao giờ là điểm đến, như một sự kết thúc, như một điểm dừng lại, over...

mãi sau này không còn cảm giác ấy nhiều nữa, nhưng thỉnh thoảng ra khỏi thành phố, lại thèm cảm giác đó, chúng ta cứ đi mãi, đi mãi, trọ ở ven đường, như thể trốn chạy, như thể không hề có nơi nào để về, như thể không có một vướng bận trách nhiệm nào, nhưng thể ta là người tự do duy nhất, và cô đơn khôn cùng,

những gặp gỡ trở thành những ký ức, vướng víu và đưa ta về thực tại,

tỉnh những giấc mơ,

tỉnh lẻ đêm buồn...

ký ức là những mảnh vụn, được thêu dệt thành những câu chuyện, nhiều lúc trồi dậy, rưng rưng...

lâu lắm rồi có thể cầm gui-ta và đàn được một bài duy nhất, cũng không biết tại sao đó lại là bài Đêm buồn tỉnh lẻ, hoặc vì ba dạy có 1 bài hoặc vì dốt quá nên chỉ đàn được mỗi bài này, bây giờ vẫn còn nhớ nốt: la đố la fa rề, la rế rế si la, la la la fà sol đố... (đã lâu rồi, đôi lứa cách đôi nơi, tơ duyên xưa còn hay mất...)

bây giờ thì cũng chẳng thể đàn được, bấm phím mandolin đau cả tay vẫn không đàn đủ hết nốt, buồn gì đâu...

má hát hay, ba đàn giỏi mà mấy đứa con không đứa nào thừa hưởng được gì...

nhớ có buổi tối trời mưa, trên bộ ván ba và chú Tám Triều nhâm nhi nhắc chuyện xưa, của những người lính cũ và nhớ nhất tiếng đàn gui-ta bập bùng, tiếng hát trầm trầm ...lội bùn dơ băng lau lách xuyên đêm, sương trắng rơi vai tôi ướt lạnh mềm... hẳn 2 người đàn ông đang nhớ lại thời lính tráng, hay nhớ về thuở xa xưa của một vùng quê ngoại xa lơ lắc mà đau đáu không thể về...

Tám Triều đi lính, Chín Quân đi bộ đội, rồi làm chính quyền, Tám Triều bất đắc chí bỏ lên Sài Gòn chạy xe ôm nhưng giống như một chàng lãng tử, đi tìm mối tình xưa - Út Diễm...

nhà trọ Tám Triều trên cái tum cao chót vót được cơi nới dựng lên sân thượng một tòa nhà cũ kỹ trên mặt tiền đường Trần Hưng Đạo, lúc nào cũng thiếu nước, đó là 20 năm trước, những ngày mưa gió, ngày nào cũng có món cá kèo kho như một món quê hương, tanh nồng...

và ta chiều chiều nhìn ra phố mưa giăng, lần đầu lên Sài Gòn, ở nơi xa hoa bậc nhất, trong căn nhà tồi tàn bậc nhất, thi đại học, khóc rưng rưng...

ba mới mất chưa được tháng tròn...

mới đó, 20 năm...

6/7/15

...,

hôm nay H buồn như một con chó ốm...

ôi Nguyên Sa

https://www.youtube.com/watch?v=TRHiJadVnLE

những điều xưa cũ...

tôi thả trôi những chiếc lá, như tâm hồn mình, thư thả...

ta hẳn là người vô tâm, khi xung quanh mình lúc nào cũng có ai đó có thể vì mình mà có những tâm tư...

những điều xưa cũ luôn quay trở lại,

chúng ta thường hay phạm những lỗi lầm giống nhau, chơi với những người có tính cách giống nhau, và những phản ứng giống nhau, như một sự nhàm chán...

giống như ai đó bảo rằng đời mình toàn gặp những anh chàng đào hoa bay bướm để chẳng thể nào chung thủy được, hoặc ta mặc định từ đâu trong tiềm thức, hoặc những tính cách yêu thích của ta thường gắn với những anh chàng có mặt trái là người không chung thủy, vậy đó không phải do ai khác mà chính do bản thân mình, những lựa chọn mà đôi khi ta cũng không biết mình lựa chọn...

ta kỳ vọng 1 điều khác, một sự đổi thay, nhưng thói quen xưa cũ bám riết, hình thành trong tiềm thức, nên đôi khi ta gặp những bất hạnh cũng giống nhau bởi dường như ta phản ứng mọi thứ cùng một cách...

thói thường, càng vô tâm thì người ta lại càng quan tâm, càng muốn biết vì sao vì sao, người ta luôn muốn người khác đặc biệt, khác người nhưng người ta cũng không chịu được người khác không giống ai...

đến phát chán những điều tương tự giống nhau,

một người bạn xa ta khoảng 10 năm, sẽ chỉ thấy và nghĩ rằng ta vẫn còn là của 10 năm trước, những khoảng thời gian 10 năm không gặp nhau là một khoảng trống, và bạn chẳng thể nào hiểu được vì sao ta đã đổi thay...

cuối cùng, chỉ vì ta đã lựa chọn, đã sống, đã phản ứng .... nên những điều xưa cũ luôn quay trở lại, những người cũ luôn quay trở lại với một dạng khác,

mà thật ra ta đã sống đâu!

4/7/15

bạch nguyệt,

Sáng nay có dịp ra đường thật sớm, khi trời vừa hừng đông, trăng còn sáng tỏ, xung quanh là những gợn mây như những lớp bông xốp mềm, mà em bảo như những đợt sóng xô, trời ban sáng thật trong lành, dễ chịu...

Khi về ngang qua Thảo Cầm Viên, trên những tán cây còn mờ sương, một vầng trăng vành vạnh treo, muốn dừng lại chụp 1 bức hình nhưng không tiện, chỉ có thể ngắm nhìn thật lâu như ghi lại trong mắt mình hình ảnh thật đẹp, trăng đã không còn màu vàng nữa, giờ đang chuyển dần sang màu trắng nhạt, và những vầng mây xốp bông bao quanh mờ ảo...

màu trăng ấy không biết gọi là gì, nhớ là có lần nghe m loáng thoáng gọi là morning moon, phải không m?!

viết tới đây lại nhớ tới new moon - 1 tập trong Twilight, lại nhớ TT, khi em dịch bộ truyện này đã chăm chút như thế nào, bắt đầu từ Twilight, em đã cân nhắc và lựa chọn rất kỹ tựa đề để dịch, Hoàng Hôn không phù hợp với bộ truyện có hơi hướm ma quái, cuối cùng chọn được Chạng Vạng, một từ có lẽ lúc ấy ít ai dùng tới, và chiều Chạng Vạng thường gợi đến những hình ảnh liêu trai ma quái, kể cả ngày xưa, ở quê nhiều người lớn vẫn thường hay nói ma thường xuất hiện lúc chạng vạng hoặc hừng đông, lúc tranh tối tranh sáng, và tựa đề ấy được đón nhận như một lẽ tự nhiên của nó, nhưng ít ai biết rằng để có được người dịch đã lựa chọn rất nhiều, nếu Hoàng Hôn, người ta sẽ nghĩ đến tiểu thuyết diễm tình hơn là một truyện ma cà rồng. Sau đó là Breaking Dawn, cũng đã suy nghĩ và tính toán rất nhiều, nếu là Bình Minh hay Rạng Đông vẫn chưa hay, Bừng sáng lại càng không được, và cuối cùng cái tên được chăm chút Hừng đông, thể hiện hết được ý nghĩa của nó...và hôm nay chợt nghĩ đến New Moon, trăng non, trăng mới lên, và những đàn sói trong đêm trăng trở nên có sức mạnh diệu kỳ...

ghé cafe Chiêu bờ sông sáng sớm, quán vừa mở cửa, chênh chếch phía trời Tây trăng đang nhạt nhòa, hòa vào mây trắng, đọc cuốn Mặc khách Sài Gòn trên kệ, đọc say sưa, và bắt gặp từ: bạch nguyệt, ah, phải chăng là bạch nguyệt, chỉ những buổi bình minh và hoàng hôn, giao nhau giữa trời và đêm trăng chợt thành bạch nguyệt,

Mặc khách Sài Gòn viết về Bùi Giáng, Vũ Hoàng Chương, Đinh Hùng, Mai Thảo...và nhiều văn nghệ sĩ khác, từ mọi vùng miền khác, đến Sài Gòn phát triển và thành danh, Sài Gòn luôn dung chứa, luôn tiễn đưa, tất cả những ai đến và đi như một lẽ vô thường, nhưng luôn để trong lòng người những hoài niệm đẹp đẽ của những thời vàng son...

một từ thật đẹp,

bạch nguyệt,

đủ vui một sáng cuối tuần...

tặng m,

hừng đông,
trăng bạc màu,
bạch nguyệt.




3/7/15

vui,

về nhà này giờ thấy vui, vì biết rằng ai đó đã ghé qua, những người thân thiết, hoặc ghé qua nhà bạn, khi bạn không có ở nhà, đọc những dòng để lại, cảm nhận nó, là những dòng mênh mang, những cảm xúc dạt dào, hay những câu haiku cô đọng,

mọi người đã viết lại, mọi người ghé thăm nhau, đọc nhau, cảm nhận và sẻ chia với nhau, dù, chẳng nói một lời...

nhà này là một nhà vắng, ít bạn bè, chỉ có những mảnh tâm hồn thân thiết, những góc khác của tâm hồn, ở đó người ta có thể trãi lòng hết những cung bật tình cảm, có khi là những suy tư, có khi là một khoảnh khắc của cảm xúc, có khi là những mênh mang của hoài niệm...

ít bạn, nhưng đặc sắc, ai cũng có một lối viết khác nhau, thật đặc biệt, anh trai hơi thất thường và bận rộn, nhưng những buổi khuya khuya thường có những điều đặc biệt tặng cho ai đó còn thức hoặc như món quà sáng hôm sau,

thơ haiku mỗi ngày của bạn mình vẫn chưa hiểu hết cấu tứ và ý niệm, chỉ biết rằng dường như nhìn sự vật ở một góc khác, nhưng mình thấy dễ thương, mỏng manh và nhẹ nhàng, thanh thoát...

và mình mê những bài viết mênh mang của bạn, có những lúc mình thả hồn vào đó, như những kỷ niệm của mình, như những giấc mơ đâu đó từ thời xa xưa hiện về, như thân quen, như xa lạ, như đâu đó trong ký ức mong manh của mình, như những khoảng thời gian đẹp đẽ, trầm buồn được tái hiện...mênh mang...

Nay, mình về đây mỗi ngày, có khi không viết được gì nhưng vẫn ghé thăm những người bạn, ghé qua nhà, nhìn 1 chút rồi về, đọc và cảm nhận những bài viết mới,

thật thích,

nhớ viết nhé, tháng 7 này, mùa ngâu...

những ký ức xôn xao lại về, ô thước có bắc cầu hay trời làm giông gió...

30/6/15

sau cơn mưa,

sau 1 hồi kẻng điểm, mọi người túa ra khỏi phòng, không có tiếng nói, hạn chế va chạm nhau, nhưng những tiếng bước chân hối hả, như reo vui, như thoát khỏi một nơi chốn không mong chờ, có người bước sang ngay phòng ăn bên cạnh, bữa chiều nhẹ nhàng với súp hoặc trái cây hoặc chỉ có sữa, ai cũng vội vội vàng vàng như sợ hết...

khi không nói chuyện, khi xa lạ nhau, những nhu cầu cá nhân không cần phải e dè mà được bộc lộ rõ, ai đó tham lam một chút, ai đó háu ăn một chút, ai đó dở người hoặc kỳ lạ một chút được thể hiện rõ những bản năng...

nhưng vì không được nói chuyện, không va chạm nên không có những nhận xét ác ý, không có những va chạm không đáng tiếc, mọi người nhìn thấy rồi cho qua, trôi đi nhẹ nhàng như những khó chịu, bực bội khi những tâm thức tuôn trào làm đau cơ thể...

một ly sữa đậu nành nóng sau buổi chiều mưa thật ngon lành, khoảng sân có con đường hơn 20 mét đầy bóng người, sau cơn mưa ráng chiều thật đẹp, phía xa nơi bóng núi một vầng sáng rực rỡ, như để bù đắp lại sau những hạt nước cuồng nộ tuôn trào, thấp thoáng một mái ngói nhỏ, ánh lên màu chiều, bóng chiều đổ trên lá trúc thấp thoáng bóng Quan Âm...

đóa sen hôm qua đã tàn, ta không thể nhớ nó nằm chỗ nào, chiều phảng phất hương, đang đi dạo chợt một làn hương đưa vào mũi, thích thú dừng lại thì làn hương đâu mất, hít hà lại cũng không thấy, nhưng rồi thỉnh thoãng lơ đãng lại ùa về, như trêu giỡn ta, như nhắc nhở ta sự chú tâm chưa đủ...

những bông tường vi rơi lả tả trên đường, bóng tường vi bên hiên nhà lai hiện lên thật đẹp, bông nào đã rơi, hôm qua đã ở chỗ nào trên cành? và những chiếc lá rụng, có biết đã ở đâu...

đóa sen hôm qua còn ngát hương nay đã rơi rụng nhường chỗ cho những mầm xanh của trái, vẫn còn vương vấn nhiều nhụy vàng...

vô thường là đây,

từng hơi thở rồi biết mất, những cánh hoa rồi tàn, những chiếc lá rồi rụng, những cảm thọ rồi mất đi, có ai đủ thời gian để hỏi để tìm vì sai vì sao...

tiếp,

anh,

thế là trời mưa ầm ào đổ, mưa rừng thật lạ lùng, không hề báo trước, chỉ sầm sập tối, vài cơn gió lùa thổi bay hết mọi thứ rồi sau đó mưa đổ trút, mưa to...

thiền đường đã tắt hết quạt, đã hết nắng oi, mọi thứ yên tĩnh đến lạ, chỉ có tiếng mưa rơi, như ta đang lọt thỏm ở đâu đó, cả trăm người ở chung quanh đã không còn một bóng hình, chỉ có ta và tiếng mưa, chỉ có ta và những âm thanh ầm ào lay động, thiền sư cũng không, bạn hữu cũng không, chỉ có ta với cái không ta, chỉ vậy...

tưởng khi đó tâm lắng đọng để nghe mình, mà không, vẫn là anh, ta đã đi qua bao con đường, cùng chung 1 tấm áo mưa, anh bảo giá như anh có thể chở em đi cùng trời cuối đất, mà không anh cũng không thể đưa em đi hết khi hết xăng....

mưa, em nhớ bản symphony số 9 của Beeth, bản ấy người ta bảo như cả một đời người, nhưng em không hiểu hết, không hiểu nhạc lý cũng không hiểu âm thanh, em chỉ nghe có đoạn như tiếng ầm ào của mưa, như mưa lúc này đây, thấm tận đáy tâm hồn...

cả trăm con người ngồi đây như không còn ai khác, không còn ai bên em giữa cơn mưa gió lạnh lùng, nhưng, em đang có anh, có anh trong tâm tưởng, em đang ở đâu đó không phải chốn rừng sâu, không phải giữa thiền đường, không phải tiếng violon symphony số 9, em nhờ những ngón tay, những ngón tay mà khi nhìn thấy em ước mình là phím đàn, là thùng đàn của cây ghi ta thô mộc,

không, tay anh không đẹp, không phải tay người nghệ sĩ, tay anh to và thô, em nhớ rõ nó đã ôm cả nắm tay mình và giữ yên trong đó, cả nắm tay em nằm gọn trong lòng bàn tay ấy, ấm áp vô cùng, nhưng sao em vẫn thích nó đùa trên những dây đàn ghi ta, như ve vuốt và dịu dàng, em tưởng mình là những dây đàn, em tưởng mình là những đường cong của thùng đàn, và những tiếng êm êm tai như những gì chúng ta đã....

em thích cả sự thô ráp, và to lớn, nhưng em thích hơn sự thô ráp nhưng dịu dàng, như hôm ấy, em thích cả sự vụng về khi anh chơi đùa với phím đàn, cây đàn ghi ta như nhỏ bé với anh, như em nhỏ bé với anh, những dây đàn rung lên, những âm thanh khe khẽ, và em rung lên, những hạnh phúc thật thà...

mưa ngớt rồi anh,

tiếng kinh xế chiều đang vang lên,

hết một thời thiền, em đang thở mà không nghe được tiếng mình thở vì anh,

vì anh thôi...

28/6/15

mơ...

chúng ta vẽ nên những ước mơ của mình,
rồi trôi vào trong đó,
cho đến khi nhận ra,
chỉ là giấc mơ thôi...

giấc mơ có cả nụ cười và nước mắt,
có cả anh, có cả người trong mộng,
có mái nhà rêu xanh và những cơn gió trong lành,
giấc mơ về một chốn bình yên sau những ngày rong ruổi...

hốt giật mình,
khi ta đang ở đâu đó trong giấc mơ, nơi triền núi, nơi cỏ cây chợt nghĩ đến thị thành, ồn ào phố xá...
khi ta đang bình yên trong giấc mơ lại nghĩ đến những mong manh vụn vỡ, ngày xa nhau và sóng gió ba đào...

ta có anh rồi ta mơ một anh nào khác,
ta mất anh, ta lại thấy mình...

những giấc mơ theo những ước mơ, lừa gạt chính ta bằng những mơ mộng của mình...

tất cả những điều đó đều biến thành hiện thực,

nhưng không theo thứ tự của những giấc mơ...

hết,

ta có thể làm gì nếu ta đã không còn tha thiết nữa, mà người lại còn quá thiết tha...
ta có thể làm gì hoặc bỏ đi không bao giờ quay lại, hoặc khép lại lòng mình để không ai có thể bước vào...
hay là làm tổn thương người ấy...
những vết thương sẽ lành, nhưng đó dường như là điều có thể giúp ai đó vượt qua những thói quen nhàm chán cũ kỹ bám riết cuộc đời này...
nhưng sao ta buồn đến vậy, ta không thể làm ai đó tổn thương,
rồi ta làm tổn thương lòng mình,
nói, cười hay vui vẻ rồi cũng sẽ là lỗi lầm khi làm ai đó hy vọng, bám víu...

nhưng ta cũng không thể cáu gắt, bẳn tính...
có những điều không dễ nói ra,

ta giận mình,
cả bỏ đi cũng không là dứt khoát,
nhưng ta có thể ôm nỗi buồn này, lỗi lầm này suốt cuộc đời, để ai đó cứ hy vọng và bám víu vào những tạm bợ của một thói quen...

người có hạnh phúc,
ta có bình yên...

và những nỗi niềm riêng tây của cả 2 đã không còn có thể sẽ chia, những khác biệc, những đổi thay mà ai cũng biết nhưng không ai muốn nói ra, không muốn thay đổi, phá vỡ...

làm ai đó buồn, lòng mình cũng trống tênh,
làm ai đó thất vọng mình cũng cũng buồn mênh mông...

ôi, không còn yêu sao cũng buồn đến vậy....

26/6/15

ngày thứ 2

những dòng tâm thức cuồn cuộn quay về,

chỉ nghe tiếng thở của mình, không nghĩ suy gì cả, không để tâm thức đi lạc vào chốn nào...

trái tim màu xanh ấy vẫn còn, nó được gắn lên cái bấm móng tay đâu gần 15 năm trước, nó vẫn không bị nhạt màu, chắc nó cũng chỉ bằng thứ nhựa rẻ tiền người ta dùng treo vào móc khóa, vào điện thoại, nhưng 15 năm không nhạt màu, không hư hỏng, không mất đi dù em không cố giữ, dù vứt lăn lóc đâu đó, rồi nó vẫn hiện hữu trong ví nhỏ đựng đồ cá nhân, cái bấm móng tay cũng không cũ, không mòn, nhìn lại 15 năm trời, lạ lẫm...

anh tặng cho em rồi đi mất, buổi nói chuyện cuối cùng giờ cũng mờ nhạt những chuyện vãn, nhưng rõ ràng anh đã đi mất, lập gia đình rồi mất hút, em biết anh ở đâu, biết anh làm gì, biết anh thành công ra sao, biết anh thất bại thế nào nhưng chẳng có duyên gặp lại...nhưng chỉ dõi theo...

có lúc em xóa số điện thoại đi, có lúc em em tìm lại nhưng rồi nhìn nó, đó là những ngày xưa xưa cũ, không thể hiểu được tại sao, tại sao... không thể hiểu được chuyện gì đã xảy ra...sao trong lòng vẫn còn ấm ức...có lúc em hỏi nên làm sao, gặp anh hỏi cho ra lẽ về một điều xưa cũ 15 năm trước, quá muộn màng chăng, hay em vẫn còn hy vọng sẽ tình cờ gặp lại anh một ngày nào đó như trái tim vẫn còn xanh thẵm...

hít vào, thở ra...hít vào thở ra...về với thực tại...không được để tâm vọng động...

hít vào, thở ra...quan sát vùng nhỏ dưới mũi trên môi để ''thấy" được hơi thở ra vào một cách tự nhiên, và quan sát nó, không phản ứng lại, chỉ quan sát, hít vào thở ra...

tại sao anh không đến, gần 1 tháng rồi, anh không đến, những tin nhắn thưa dần, dù cho em có dỗi hờn anh cũng im lặng. Có điều gì đang xảy ra giữa chúng ta, nhớ ngày chúng ta mới biết nhau, có những khi nhắn tin tận khuya, không biết nhắn gì mà lắm thế, còn bây giờ là những câu gay gắt, anh 1 câu, em 1 câu, cớ sao phải ngoắc nghéo nhau mới được hả anh...

em nhớ anh, nhớ anh lắm...

trời nóng quá, ở đây không có máy lạnh, lại bên sườn núi, trưa nắng mồ hôi ướt đẫm anh à...

lại lạc rồi...

hít vào, thở ra...hít vào thở ra...về với thực tại...không được để tâm vọng động...

bắt đầu,

bắt đầu lại bằng những ngày nhiều mây,
những đêm mưa rủ lá,
những ngày dài xa nhau...

bắt đầu những ngày tháng nhuộm màu
những xôn xao của phố
những ồn ào bóng đêm...

mỗi sáng rửa sạch tâm hồn
bằng những hơi thở nhẹ
xóa nhòa nỗi chông chênh...

những ngày chậm và buồn
mong nhanh như cơn gió

đêm,
nghe mình thở nhẹ
tan vào giấc ngủ say...

linh tinh

có những đêm qua, đêm nay, ngày mệt nhoài vì công việc mới, nhưng buông ra lại có thể vào một không gian khác, để thư giãn, để nghĩ ngơi, để nghe những âm thanh và hơi thở của chính mình, khép mắt lại để không bị ngoại cảnh chi phối...

rồi đêm về, lòng chợt thấy ngổn ngang, thèm viết, như muốn sẽ chia, muốn tỏ bày...

viết văn như một sự tỏ bày,

làm thơ như một điều dấu giếm,

...những cảm xúc, nỗi lòng mong manh...

và âm nhạc như một sự thẩm thấu...

ngày còn thời multiply, mình thích nghe nhạc của em Rock, em ấy có gout chọn nhạc và làm nhạc khá đặc biệt, nghe hơi nặng nề nhưng rất sâu và rất cao, những thứ nhạc êm êm như Ngọc Lan, Tuấn Ngọc khiến mình buồn ngủ dù thỉnh thoảng nghe một vài bài cũng hay, mình nghe Beethoven thường xuyên, sau này nghe thêm nhiều nhạc cổ điển khác, nhưng beethoven vẫn là một lựa chọn trong những buổi chiều mưa một mình, những bản symphony số 7 số 5 và 9... thích nghe Ngọc Anh hay Nguyên Thảo...

và em Loan với những bài jazz thật tuyệt...

rồi tan mất, không biết các em ấy giờ ra sao, cõi thật nhiều khi còn mất nhau huống gì cõi ảo...

nói về cõi thật, dạo này đôi khi có nhiều tiếc nuối, không phải lúc nào cũng có thể có được ai đó tâm giao, có thể chuyện trò về sách vở, thơ ca, đã có một thời ta như thế, đã có một thời, sau những bon chen, bận rộn, ta gặp nhau chỉ để cùng nghe nhạc, cùng bàn về một tác phẩm, cùng chia sẻ những sở thích hoặc quan điểm...

vậy rồi, người làm sách vở lại không còn hứng thú với văn chương, còn ta thì loay hoay bon chen với cuộc sống nhưng không bỏ được những thói quen mơ mộng... tan mất nhau...

chúng ta không còn 20 tuổi, nhưng ai cũng có tuổi 20 đầy hoài niệm....

17/6/15

ba,

1995-2015: 20 năm đã trôi qua, thời gian ở gần ba ít hơn rất nhiều thời gian xa ông thăm thẳm, nhưng ký ức tuổi thơ là những điều không thể nào quên...

có vài người có thể ảnh hưởng đến mình trong suốt cuộc đời, không tính thời gian gặp nhau dài hay ngắn, ba là một người như vậy...

mình không thần tượng ba mẹ hay bất cứ ai trong cuộc đời, mình ngưỡng mộ và khâm phục những người tài giỏi, mình quý trọng những người tử tế, và biết ơn những người sống bao dung, tình cảm, nhưng có lẽ mình ảnh hưởng ba khá nhiều, ngày xưa nhiều người nói như vậy nhưng mình ít nhận ra, nhưng càng lớn, thời gian càng xa ông nhiều dần mình lại thấy mình có những điều khá ảnh hưởng, cả tính cách đặc trưng của người miền Tây xưa, cả tính thích sống trung dung không ham quá nhiều vật chất, thích sống với thiên nhiên cây cỏ, thích đi đây, đi đó, viết lách linh tinh, cả cái việc lành tính và thật thà nữa...


20 năm đã trôi qua, có những điều phai nhạt, có những điều chưa giải tỏa hết, nhưng là một chặng đường dài mình đã tự đi qua không có bóng của ba khi vừa bước vào đời, nhưng với nền tảng giáo dục về sự tử tế, tình thương yêu, sự nghiêm khắc, và cả một tấm gương cuộc đời ông, sống giản đơn và tử tế, giúp cho mình vững bước...

mong ba bình yên nơi thế giới của mình...

tiếp

con đường ngắn ngủi chỉ khoảng 20 mét mà 10 ngày đi tới đi lui, đi qua đi lại, không ra khỏi đó, vậy mà mỗi ngày lại phát hiện một điều mới lạ, có lẽ khi tịnh khẩu, óc quan sát tốt hơn...

một bên là hồ sen, phảng phất hương thơm, sáng sáng chiều chiều, nhất là những chiều mưa, thoáng mùi hương đâu đó len lỏi vào mũi rồi mất tiêu làm ta hít hà tìm kiếm, một bên là những bông hoa, cây trái, cuối đường làm một bụi tường vi làm ta ngẩn ngơ mỗi ngày, cuối đường phía kia là bụi trúc phảng phất phía sau là bóng Quan Âm...

ngày đầu tiên những đóa sen nở, những bông hoa hoàng anh vàng sặc sỡ, những bụi sao nhái vàng ươm che mờ mọi thứ, cả bóng tường vi,

ngày thứ 2, kìa bóng tường vi cuối đường, những đóa hồn nhạt trước hiên một căn phòng, nhìn xa xa sao mà duyên dáng, chênh chếch những áng mây sáng sáng chiều chiều, trên đỉnh dốc khúc ngoặc của con đường, làm ta ngẫn ngơ...

rồi những cánh phượng đỏ thẫm, nhưng nhỏ xíu không rực rỡ như những cây phượng thông thường, nhỏ xíu, trơ cành và trụi lá, thắp lên trong chiều hoàng hôn nhưng ánh sáng li ti thẫm đỏ...

rồi bằng lăng tím hồng, nhiều cành lá, chen nhau chìa ra như sợ người ta quên mình,

cây sanh rủ lá,

cội bồ đề xào xạt những cơn gió về,

ngày thứ 3, hoa sen tàn úa, ô kìa, một cành dao trong góc nhỏ của phía kia ngôi nhà, những bông cẩm tú tim tím ẩn hiện giữa những tán lá cỏ...

hoa úa rồi hoa tàn, người đi rồi người lại, trên đầu con dốc phía bụi tường vi nhìn xuống sáng sáng những bóng người, áo lam áo nâu, đi dạo nhẹ nhàng, có người ngôi yên ngắm những cánh hoa, nhưng khiến mình liên tưởng đến những zombie không tiếng nói cười, nhưng không tịch mịch thơ thới và bình an...

thiền đường

mình sẽ viết lại một chút vài thứ kẻo rồi quên, viết theo dòng tâm thức và những ghi nhớ, sau này có thời gian và hứng thú thì sẽ sắp xếp lại, vẫn chưa hình dung ra hình thù nó là cái gì, cũng không hẳn là sự thật, hay hư cấu, những tâm cảm, thất thường, linh tinh như cách viết xưa giờ...

mình post ở đây vì ở đây chỉ có những người bạn mà mình xem là thân thiết, có những khoảng tâm hồn rộng mở, khoan hãy nhận xét hay sẽ chia khi nó chưa thành hình, nhưng lâu lâu có thể động viên một chút để mình hứng thú viết tiếp... :-)

Đêm thứ 2


Tôi giât mình thức giấc vì cảm giác rõ rệt bàn ai đó chạm vào hông vào lúc 2-3 giờ sáng, cứ tưởng bạn cùng phòng đánh thức dậy vì đã tới giờ quy định mà tôi ngủ quên, dẫu sao thì cũng mới ngày thứ 2, có thể tôi chưa quên thức giấc lúc 4h sáng như quy định nơi đây. Nhưng mở mắt chợt nhận ra bên ngoài tối đen như mực, chỉ leo lét ánh đèn, nhìn qua bên phải thấy một khoảng không gian tối sáng, bóng lá dừa phất phơ trong đêm khuya mờ ảo, tôi không dám nhìn thêm và hoảng hốt kéo rèm và khoảnh  khắc ấy càng làm tôi thảng thốt, tôi nhận ra mình đang ở đâu, ở trong phòng kề bên cửa sổ trong ngôi chùa nhỏ ở vùng ven. Những suy nghĩ cảm giác chợt ập đến với nỗi sợ hoang mang, cái cảm giác đêm thứ nhất cũng có ai đó khều mình nhưng gắn vào giấc mơ nên chỉ có nỗi sợ mơ hồ bây giờ lại hiện lên rõ ràng hơn. Và người ta bảo quanh chùa thường có những linh hồn làm cho tôi càng e sợ. Và tiếng mớ của ai đó thật lớn, nói lảm nhảm điều gì không nghe rõ lại làm cho đêm tĩnh mịch đáng sợ hơn. Lại thêm 2 chiếc giường bên cạnh trống huơ vì sau ngày đầu tiên đã có 2 người bỏ cuộc, những chiếc giường san sát nhau, riêng giường tôi, một bên là cửa sổ mở ra một khoảng đầm lầy với cây cối um tùm, và 2 chiếc giường trống bên kia, sau đó mới có người. Thật là kinh khủng, tôi đã có ý định bỏ về một phần vì áp lực mơ hồ bởi lịch tập dày đặc mà tôi chưa ngờ tới, thay đổi hoàn toàn thói quen của tôi, tôi sợ mình không theo kịp, rồi nổi sợ mơ hồ cứ bám lấy….miên man rồi rơi vào giấc ngủ mệt mỏi…
Tôi đang ở trong khu vực dành cho những thiền sinh mới học khóa đầu tiên của khóa thiền. Tôi tình cờ tìm đến qua 1 đường link của bạn bè và tham gia đơn giản với ý định trốn chạy cuộc sống này một vài ngày, để tìm hiểu xem thế nào mà thôi.
Việc đăng ký cũng khá khó khăn vì tôi gửi mail đi mail lại và bị trễ mất một khóa như dự định, cộng với công việc đến phút cuối cùng vẫn có nguy cơ không sắp xếp được cho một kỳ phép 10 ngày. Nhưng với quyết tâm và cộng với những bất đồng trong công việc tôi thà đánh đổi để tham gia còn hơn là ngồi làm việc mà bỏ dở dịp này. Tuy với quyết tâm như vậy nhưng khi vào trong nơi bố trí tu tập, nghe những quy định, thời khóa biểu tôi thấy hơi lo sợ, gần như bị nhốt trong khuôn viên nhỏ hẹp, không có công viên, chỉ có 1 lối đi nhỏ, 50 người nữ chia làm 5 phòng. Chúng tôi được quy định không nói chuyện với nhau, ra dấu hoặc bất cứ tiếp xúc nào khác, nếu có vấn đề về sinh hoạt thì có ban quản lý vài người có hỗ trợ tối giản, hoặc nếu có vấn đề về khi hành thiền sự sẽ được hướng dẫn của thiền sư. Nhưng thời khóa biểu mới thật là kinh khủng, 1-2 ngày đầu gần như khoảng 1 giờ tôi lại nhìn thời khóa biểu 1 lần vì không nhớ làm gì, nhưng sao nhận ra ngoài giờ ăn, giờ ngủ tất cả đều là giờ ngồi thiền. Chúng tôi phải dậy từ 4 giờ sáng và kết thúc vào khoảng 22h mỗi ngày, buổi chiều với cữ trà và một ít sữa, ngoài ra không có bữa chiều, với người có thói quen dậy lúc 7h mỗi sáng và ăn tối muộn tôi không biết mình có chịu nổi không, cộng với giấc ngủ cứ chập chờn nỗi sợ hãi vì không gian xung quanh, những tiếng ú ớ của ai đó cứ vang lên trong đêm làm tôi không tài nào ngủ được và cứ giật mình liên tục, rồi sức khỏe sẽ ra sao, lo lắng, lo lắng…nhưng tôi vượt qua đêm thứ 2 lúc 4h sáng hơi sự tỉnh táo đáng ngờ….